717CONCEPT

 

Operatie Steenbreek. (recente toevoeging > scroll naar beneden.)

Een betegelde tuin is praktisch in onderhoud, en je kunt zo je auto naast je voordeur parkeren. Betontegels hoef je niet te schoffelen, dat scheelt. Maar te weinig mensen realiseren zich de nadelen van een betegelde tuin. Op stedelijk niveau zijn de gevolgen meetbaar negatief voor het leefklimaat.
Lokale overheden besteden hier steeds meer aandacht aan, maar de tuinen van de Nederlandse huishoudens bevatten steeds meer steen en steeds minder groen.Uiteraard hebben overheden niets te zeggen over de wijze waarop mensen hun tuin inrichten. Als we de verstening willen tegengaan, zullen we dus een beroep moeten doen op de verantwoordelijkheid van tuineigenaren zelf.


Om die reden is het KBB samen met de Rijksuniversiteit Groningen, WUR-Alterra, Entente Florale, ICIS Maastricht University, KNNV en Haags Milieu Centrum, het landelijke project Operatie Steenbreek gestart. Operatie Steenbreek is een landelijke samenwerkingsverband tussen groene kennisinstellingen, bedrijfsleven, overheid en burgers, met als doel de toenemende betegeling van particuliere tuinen tegen te gaan en zodoende het stedelijke leefklimaat te verbeteren.



Leefbaarheid in de stad

Groen speelt in de stad een belangrijke rol voor de leefbaarheid, in de breedste zin van het woord. Tegelijk staat het stedelijk groen onder grote druk. Door toenemende bebouwing neemt de openbare ruimte af, en particuliere tuinen worden in toenemende mate bestraat. Dit resulteert in verstening van het stedelijk gebied.
Deze verstening heeft aantoonbare gevolgen voor de kwaliteit van de leefomgeving:

Verstening versterkt het stedelijk hitte-eiland-effect: het gemeten temperatuurverschil tussen stad en buitengebied. Vooral in de zomer kan een verhoogde omgevingstemperatuur een negatief effect hebben op de gezondheid van mensen, met name ouderen en zwakkeren.
Verstening vermindert de ruimte voor biodiversiteit in de stad. Afname van het leefgebied van bijvoorbeeld de egel, vlinders, (wilde) bijen en andere insecten, heeft tevens een negatief effect op veel vogelsoorten en vleermuizen.
Verstening speelt een belangrijke rol in de waterhuishouding. Door het aanbrengen van verharding vermindert de doorlaatbaarheid van de bodem voor water. De versnelde afvoer van regenwater leidt tot overbelasting van het riool.
Verstening zorgt voor verminderd vasthouden van een deel van het winterse neerslagoverschot door planten, waardoor er in tijden van droogte minder water beschikbaar is.
Verstening heeft een negatief effect op de luchtkwaliteit, met name de concentratie fijnstof.
Een groene leefomgeving werkt stressverminderend, en heeft een algemeen positief effect op de gezondheid en het welzijn van de mens.



Samen vergroenen

Met Operatie Steenbreek beogen we de verstening in de Nederlandse tuin een halt toe te roepen. Uniek is dat we daarvoor de synergie tussen lokale overheden, bedrijfsleven, inwoners, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen zoeken, versterken en benutten. Zo kunnen we de verharding van onze tuinen stoppen. Bedrijven als hoveniers en tuincentra kunnen zorgen voor producten die de nadelige gevolgen opheffen zonder dat tuinbezitters hoeven in te leveren op hun eigentijdse wensen en comfort. Gemeenten en waterschappen kunnen daar de voordelen van plukken via een beter stadsklimaat en minder kosten voor de regulering van de waterafvoer.


 

Noot van Frank Goeijenbier: Als natuurlijk werkend hovenier sta ik volledig achter de opzet van operatie Steenbreek. Een mooi terras evenals een goed beloopbaar pad als onderdeel van een tuin is belangrijk. De tuin voor het grootste deel, of zelfs helemaal, dichtstraten is geen goede keuze.

====================================

De foto hieronder toont een tuin in Maassluis. De opdrachtgeefster heeft een goed beeld van wat ze wil en aan mij de eer om haar plannen te begeleiden en uit te voeren, waarbij zij ook deels meehelpt. Deze tuin wordt in etappes gerenoveerd. De eerste stap was het verwijderen van de oude beplanting op wat her te gebruiken heesters en vaste planten na. Vervolgens heb ik het schuurtje gebouwd. De wanden bestaan van onder af uit eerst wat lagen gelijmde waalklinkers en daarboven verticaal bevestigde douglasplanken. Deze planken zijn onbehandeld en dus milieuvriendelijk. Het dak is van watervast betonplex met daarop vijverfolie en Sedumtegels. Vervolgens heb ik de padenloop uitgezet en paden van graszoden gelegd. Het is in dit verband goed om te weten dat deze paden niet dagelijks belopen worden. In dat geval zou een iets duurzamer bodembedekking beter zijn. Nu kan het met deze zoden prima. Aan het huis ligt nog altijd een ruim tegelterras. Dit is om praktische redenen gehandhaafd bij de renovatie. In de tuin liggen enkele kleinere satellietterrasjes die plaats bieden aan één of twee stoelen of een bankje. Voor deze terrasjes heb ik nidaplast-honingraat-plaat gebruikt, gevuld met grind. Onder die plaat zit een antiworteldoek dat ook waterdoorlatend is. Op deze wijze kan overal het regenwater onbelemmerd in de bodem zakken. De overige ruimte gaan we najaar 2017 aanplanten.

Op de Kroniekenpagina op 4-5 en 6 mei staan plaatjes van de bouw van het schuurtje. Kijk daar maar eens naar als u er zelf ook zo één wil bouwen.

In onderstaande tuin in Rotterdam is de eigenaresse zelf tot de overtuiging gekomen dat er wel wat veel verharding was, op haar verzoek heb ik enkele stukjes bestrating verwijderd en er beplanting voor in de plaats gezet. Zo is er meer sprake van tuin, terwijl ze toch haar (grote) tafel en wat stoelen kwijt kan om gasten te ontvangen.

 

 

terug naar keuzeblad