Een heldere vijver?

Zonder chemische toevoegingen, zonder bio-filtertoestanden, maar met gezond verstand?

Jazeker! dat kan! De enige fout die u kunt maken is: Het water (laten) testen! Pure onzin. Zo'n test geeft niet meer dan een momentopname. Met een klein beetje fantasie kunt u zich voorstellen dat water, samen met het daarin voorkomende planten en dierenleven, een dynamisch geheel vormt. Het woordje "dynamisch" geeft al aan dat er beweging zit in de samenstelling van het water op verschillende momenten. Een warme periode heeft invloed, een forse regenbui ook. Zo kunt u zich voorstellen dat welke test dan ook gegevens oplevert die de vijver zelf binnen korte tijd alweer verandert. Toevoegen van chemische hulp(?)middelen raden wij dus ten zeerste af. Goed voor de handel, en niet, ik herhaal, niet! voor uw vijver. 

Informatie op deze pagina: Vijverplantenland

De basis voor een gezonde, natuurlijke vijver ligt in het aanplanten van voldoende zuurstofplanten. Wanneer het zuurstofgehalte in het water hoog genoeg is, kan de groen- of, in zuur water, bruinmakende alg zijn werk niet doen en blijft de vijver dus prachtig helder. Elke chemische toevoeging aan het water kan helpen tegen een bepaalde 'kwaal' maar er is altijd een bijwerking. Ook hiervoor is weer een middeltje te koop. Met weer een nieuwe bijwerking. Een eindeloos verhaal op die manier.

Draadalg: Dit is een apart plantje dat met de groene of bruine alg niets uit te staan heeft. Draadalg komt voor in vijvers die kristalhelder zijn en dreigen dan de zuurstofplanten te verstikken. Geen reden voor paniek. Op zich is het een heel goed teken dar er draadalg ofwel wier kan ontstaan in de vijver. Het is uiteindelijk ook een zuurstofplant. Een beetje draadalg is daarom geen enkel probleem. Gewoon laten zitten. Pas wanneer u ziet dat het een beetje teveel gaat worden is een kleine ingreep geboden. Wikkel de draadalg om een stok en haal het uit de vijver. U krijgt niet alles eruit maar dat hoeft ook niet. Alleen zorgen dat de andere planten vrij komen of blijven is voldoende. Vooral bij nieuwe vijvers kan in de eerste 3 jaar draadalg voorkomen, daarna wordt het minder. Draadalg ontstaat vaak door stof op de vijver en het is raadzaam indien u die mogelijkheid hebt om inwaaien van stof te voorkomen. Ook is de ervaring van de mensen van vijverplantenland dat vijvers onder bomen in het algemeen bevattelijker zijn voor draadalg dan vrijliggende vijvers.  

Begin dus met schoon (leiding-)water, doe er binnen 24 uur voldoende zuurstofplanten in. Beworteld en in mand geplant. En start op deze wijze met een heldere vijver, die dan ook helder blijft. Van belang is dat de verschillende in de vijver aanwezige zaken als voedingsstoffen, zuurstof, micro-organismen e.d. in evenwicht met elkaar zijn en blijven. Vissen kunt u na een periode van 4 weken in de vijver uitzetten.

Er moet voordat met de aanleg van de vijver wordt begonnen aan een aantal zaken aandacht worden besteed.

# De vorm van de vijver is belangrijk. Probeer schuin aflopende wanden te voorkomen.

# Een naar een laagste punt aflopende bodem is ook een aandachtspunt. Wanneer de vijver eens wordt leeggepompt, om wat voor reden dan ook, is het handig om een plekje te hebben waar het water zich verzamelt.

# De diepte van de vijver. Welke planten moeten er in de vijver komen? Het aanleggen van verschillende diepte-niveau's biedt mogelijkheden voor verschillende soorten planten.

# De plaats van de vijver in de tuin. Zuurstofplanten, de belangrijkste planten voor een heldere vijver, hebben licht nodig, veel licht. Een zonnige plaats voor de vijver is dus zeer belangrijk.

# Bij de vijver een border met vooral voorjaarsbloeiende beplanting is een apart idee van de mensen van vijverplantenland. In het vroege voorjaar is er in de vijver zelf, door de dan nog te lage watertemperatuur, nog niet veel te zien. Het aanplanten van vroegbloeiende planten naast de vijver, geeft in combinatie met het wateroppervlak, toch al vroeg in het jaar een mooi beeld.  

# Vissen. Naast het aanplanten van voldoende zuurstofplanten is ook de keuze van vissen in de vijver belangrijk. Sommige vissen eten insecten en zullen de (zuurstof-)planten met rust laten. Als voorbeeld hier de Goudelrits en de Goudwinde.

Andere vissen eten planten en algen. Zij eten dus ook van de zuurstofplanten. Dat gaat dan ten koste van de zuurstofproduktie. Dergelijke vissen kun je dus, als je ze toch wilt houden, beter in een apart gedeelte van de vijver laten zwemmen. Goudvissen en Karpers zijn hier voorbeelden van. Ook het woelen op de bodem of in de plantmanden waardoor het water vertroebelt en zuurstofplanten geen of onvoldoende licht krijgen is een vervelende bijkomstigheid bij deze planteneters.


Vijvers die ondoorzichtig water bevatten, groen of bruin, kunnen in korte tijd weer helder gemaakt worden door het inbrengen van zuurstofplanten. Zuurstofplanten verbruiken de voeding van de algen die voor de verkleuring van het water zorgen. Daarnaast produceren deze planten zuurstof dat in water oplost. Dit is van wezenlijk belang voor een groot aantal micro-organismen. 

Volg onderstaand schema, (met dank aan Vijverplantenland) en voorkom of verhelp alg in de vijver.

schema.gif (9031 bytes)

# 1 Vermijd schuin aflopende wanden. Maak etages van verschillende dieptes. Zuurstofplanten plaatsen tussen 60 en 100 cm diepte

# 2 Controleer op de watermeter hoeveel water er precies in de vijver gaat bij het vullen. Als de hardheid van het water lager is dan 12 Dh, (Op te vragen bij het waterleidingbedrijf) dan kunt u het water verrijken met 1 eetlepel JOZO-zout per 1000 liter water. (Ada Hofman propageert het gebruik van Maerl. Ik heb hier zelf geen ervaring mee, f.)

# 3 Plant minimaal 5 bossen zuurstofplanten, beworteld, per 1000 liter water. Van de bewortelde en in mand geleverde zuurstofplanten van Vijverplantenland gebruikt u 1,5 mand per m3 water.

# 4 Algen- en plantenetende vissen: Koi-karpers, Goudvissen. Zij kunnen ook de zuurstofplanten consumeren.

# 4-bis Insektenetende vissen: Goudwinde, Sarasa, Goudelrits, zij laten de planten met rust.

Dus zo ziet een zonnebaars eruit.

Zonnebaars, een belangrijke vis in elke vijver. Zij helpt mee om ongewenste larven van andere rovers te bestrijden. 1 zonnebaars per vijver moet genoeg zijn. (Als je een meertje aanlegt kunnen er wel een paar meer in.) 

Frank Goeijenbier heeft contact met de vijverspecialisten van Vijverplantenland die, indien er toch ongrijpbare dingen gebeuren, de vijver komen bekijken en daarbij adviseren over (eventueel) te nemen maatregelen. De mensen van Vijverplantenland zijn begonnen met de methode van Ada Hofman. Zij hebben daar intussen al erg veel ervaring mee en gelden in Nederland als de specialisten bij uitstek. Neem gerust een uitgebreide kijk op hun website:  http://www.vijverplantenland.nl/

 Wanneer een en ander u interesseert koopt u best het boek van Ada Hofman over natuurlijke vijvers. Het Ada Hofman Vijverboek. ISBN 90-215-9323-8

Op onderstaande foto een vijver die in oktober 1999 is aangelegd. Nu, juli 2000 is het water zoals het moet zijn, helder, en de beplanting groeit voorspoedig. Zelfs zijn er al jonge visjes. Een keur aan insekten, o.a.libellen. Boven het wateroppervlak is vaak een zwermpje muggen waar te nemen. Mooi gezicht als een vis uit het water springt om er een te verschalken.

Overigens wordt deze tuin in etappes aangelegd. De vijver ligt in het zicht vanuit de woonkamer aan een ruim terras. De bewoners zijn nu bezig met een mal om een afwerkrand te maken. Dit wordt een betonrand met een mozaiek van kiezels. De afwerkrand wordt dus uit delen samengesteld. Als een en ander af is komt daar ook wel weer een foto van. 

 

2006:

 

De vijver op bovenstaande foto's wordt bijgehouden op de wijze van Ada Hofman.  

 

 

 

 terug naar keuzeblad